Marketlerin, online alışveriş sitelerinin veya yerel şarküterilerin raflarında gezinirken sıklıkla karşılaştığımız ama tam olarak hangi ürünleri kapsadığı konusunda kafa karışıklığı yaşadığımız bir bölüm vardır: Diğer Şarküteri Ürünü kategorisi. Bu kategori, geleneksel şarküteri ürünlerinin (salam, sosis, sucuk, peynir gibi) dışında kalan; ancak sofralarımızın vazgeçilmez lezzetlerini bir araya getiren geniş ve renkli bir yelpazedir.
Bu bölümde genellikle işlenmiş et ürünlerinden ziyade, fermente, kurutulmuş, salamura edilmiş veya özel işlemlerden geçirilmiş gıdalar bulunur. Zeytinyağlı konserveler, ev yapımı turşular, aromalı zeytinyağları, çeşnili salçalar, özel soslar, kuru bakliyat ürünleri ve hatta bazı yöresel pekmezler bu kategorinin yıldızlarıdır. Kısacası, damak tadınıza hitap eden, yemeklerinize lezzet katan ve genellikle uzun raf ömrüne sahip olan birçok gurme ürün burada yer alır.
Diğer şarküteri ürünü kategorisinin belki de en popüler alt grubu konserveler ve turşulardır. Mevsiminde taze meyve ve sebzelerin, en doğal halleriyle muhafaza edilmesi sayesinde, yılın dört mevsimi bu lezzetlere ulaşmak mümkündür. Konserve zeytinyağlı enginar, közlenmiş patlıcan, biber dolma, vişne, kayısı gibi ürünler hem atıştırmalık olarak tüketilebilir hem de yemeklerde kullanılabilir.
Turşu denilince akla gelen ilk şey doğallık ve fermente lezzettir. İyi bir turşuda sirke, limon tuzu, deniz tuzu gibi temel malzemeler dışında katkı maddesi bulunmamalıdır. Ayrıca turşunun bulunduğu suyun berrak ve sebzelerin diri olması kalite işaretidir. Salamura turşularda tuz oranı yüksek olabileceğinden, tansiyon hassasiyeti olanların tüketim miktarına dikkat etmesi önerilir.
Ege ve Akdeniz mutfağının temel yapı taşı olan zeytinyağı, diğer şarküteri ürünü kategorisinde de önemli bir yere sahiptir. Özellikle soğuk sıkım natürel sızma zeytinyağları, salataların ve mezelerin başrol oyuncusudur. Bunun yanında, biberiye, kekik, sarımsak veya limon kabuğu gibi aromalarla zenginleştirilmiş zeytinyağları da bu kategoride sıkça karşımıza çıkar.
Kaliteli bir zeytinyağı seçerken asit oranına bakmak gerekir. Asit oranı %0.8'in altında olan yağlar 'sızma' kategorisindedir ve en kaliteli olanlardır. Ayrıca, zeytinyağının rengi değil, kokusu ve tadı belirleyicidir. Meyvemsi, hafif yakıcı bir his iyi bir sızma zeytinyağının karakteristik özelliklerindendir. Ambalajın koyu renkli cam şişede veya tenekede olması, ışığa karşı koruma sağladığı için ürünün ömrünü uzatır.
Bir yemeği sıradanlıktan kurtaran, ona derinlik katan şey genellikle kullanılan baharatlar ve soslardır. Diğer şarküteri ürünü kategorisi, bu alanda da oldukça zengindir. Ev yapımı acı biber sosları, antep fıstıklı isot, sumaklı soğan turşusu, nar ekşisi, üzüm pekmezi, kuru domates salçası gibi ürünler hem sağlıklı hem de lezzetlidir.
Özellikle yöresel baharat karışımları (köfte baharatı, kebaplık baharat, çemen gibi) bu kategoride sıkça tercih edilir. Satın alırken ürünün son kullanma tarihine, ambalaj bütünlüğüne ve içindekiler listesine mutlaka göz atın. Doğal olan ürünlerde renklendirici, koruyucu ve yapay tatlandırıcı gibi katkı maddeleri bulunmamalıdır.
Diğer şarküteri ürünü alırken dikkat edilmesi gereken birkaç püf nokta vardır. Bu sayede hem sağlığınızı korur hem de en lezzetli ürünleri sofranıza taşırsınız:
Bu kategori, geleneksel et ve süt ürünleri dışında kalan şarküteri ürünlerini kapsar. Başlıca örnekler: konserve sebzeler, turşu çeşitleri, zeytinyağı, aromalı sirkeler, çeşnili salçalar, ev yapımı soslar (acı biber, domates, pesto gibi), kuru bakliyat ürünleri, yöresel baharat karışımları, pekmez ve reçeller bulunur.
Doğru koşullarda üretilmiş konserveler, taze ürünlerin besin değerini büyük ölçüde korur. Ancak işlenmiş gıdalarda katkı maddesi riski vardır. Güvenilir markaların, içindekiler listesinde yalnızca temel malzemeleri (sebze, su, tuz, limon tuzu, zeytinyağı) bulunduran ürünlerini tercih etmek en doğrusudur.
İyi bir turşunun sırrı doğallığında saklıdır. Etiketinde sirke, tuz, limon tuzu ve su dışında madde varsa uzak durun. Ayrıca turşunun suyu berrak olmalı, sebzeler diri ve canlı renklerde olmalıdır. Kavanoz kapağının sıkıca kapalı ve bombe yapmamış olması bozulma belirtisi olabilir.
Zeytinyağında kalitenin en önemli göstergesi asit oranıdır. %0.8'in altı 'sızma' kalitesidir. Ayrıca, soğuk sıkım natürel ibaresi olmalı, rengi değil kokusu (meyvemsi, taze) ve tadı (hafif acılık, yakıcılık) belirleyici olmalıdır. Koyu cam şişede olması ışıktan korur.
Raf ömrü ürüne göre değişir. Konserve ürünler genellikle 1-2 yıl, turşular açıldıktan sonra buzdolabında 2-3 hafta, zeytinyağları ise serin ve karanlık yerde 1-2 yıl dayanabilir. Ancak her ürünün üzerindeki son kullanma tarihi esastır. Açılmamış ambalajların bile belirtilen koşullarda saklanması gerekir (serin, kuru, ışıksız ortam).